Ένας χρήσιμος αχυράνθρωπος

 

Ο κεντρικός τραπεζίτης της χώρας, Γιάννης Στουρνάρας επέλεξε να δώσει συνέντευξη σε ένα διαδικτυακό μέσο γνωστό για τις διασυνδέσεις του με την ΝΔ. 

Αλλά το μεγαλύτερο πρόβλημα σε αυτή την υπόθεση δεν είναι ότι ένας θεσμικός παράγοντας επιλέγει να εμφανιστεί και να νομιμοποιήσει ένα μέσο που κάνει απροκάλυπτα, ίσως ακόμα και περήφανα, προπαγάνδα υπέρ της κυβέρνησης. 

Το πρόβλημα είναι ότι ο Στουρνάρας, ένας αποτυχημένος προφήτης της ελληνικής οικονομίας, κατέχει μια τόσο νευραλγική θέση όπως αυτή του κεντρικού τραπεζίτη. 

Με πολιτικές και μιντιακές πλάτες, ο Στουρνάρας βρίσκεται τα τελευταία σαράντα χρόνια σε δημόσιες θέσεις, έχοντας στο παλμαρέ του αποτυχίες που θα κατέστρεφαν την καριέρα οποιουδήποτε άλλου ανθρώπου. 

Προφανώς η χρησιμότητά του υπερνικά την ανικανότητά του, ή μάλλον, εξαιτίας της τελευταίας αυξάνεται η πρώτη για το πολιτικό σύστημα. 

Η πρώτη του εμφάνιση σε δημόσιο πόστο ήταν το 1986, όταν ανέλαβε για τρία χρόνια ειδικός σύμβουλος του υπουργείου Οικονομικών για θέματα δημοσίων επιχειρήσεων και εισοδηματικής πολιτικής. Υπουργός τότε ήταν ο Κώστας Σημίτης, και υφυπουργός ο Γιάννος Παπαντωνίου. Η προσκόλληση στο εκσυγχρονιστικό ΠΑΣΟΚ ήταν μια σχέση που θα κρατούσε δεκαετίες.

Μετά την αποχώρηση του ΠΑΣΟΚ από την εξουσία το 1989, τοποθετήθηκε σύμβουλος για θέματα νομισματικής πολιτικής στην ΤτΕ από τον τότε διοικητή της, Δημήτρη Χαλικιά. 

Όταν το ΠΑΣΟΚ επέστρεψε στην εξουσία το 1993, έγινε βασικός σύμβουλος του τότε υπουργού Οικονομικών, Γιάννου Παπαντωνίου, στις προσπάθειες της Ελλάδας για ένταξη στην ευρωπαϊκή  νομισματική ένωση. Είναι πλέον γνωστά τα μαγειρέματα των στατιστικών στοιχείων που έκανε η Ελλάδα για να δείξει ότι είναι έτοιμη να μπει στον λεγόμενο σκληρό πυρήνα της Ευρώπης. 

Πράγμα καθόλα θεμιτό, αν ερμηνεύουμε σωστά τα λόγια του ίδιου του Στουρνάρα: 

Στην επιτροπή για την απομείωση του χρέους, που δημιουργήθηκε από τον ΣΥΡΙΖΑ τον Ιούλιο του 2016, ο Χρήστος Σταϊκούρας επισημαίνει δύο στοιχεία για το έλλειμμα των ετών 1998 και 1999, έτη κρίσιμα για την ένταξη της χώρας στο ευρώ, που πέρα από την προφανή πολιτική σκοπιμότητα του ομιλούντος παρουσιάζουν ενδιαφέρον:  

 

Η εφημερίδα το Παρόν (κάνοντας τις γνωστές βερμπαλιστικές υπερβολές) δημοσίευσε στις 2-10-2016 τον πίνακα που κατατέθηκε στην επιτροπή. 

 

Για την ιστορία, στην έκθεση του 2000 για τη σύγκλιση της Ελλάδας με την Ευρώπη, γραμμένη από την ΕΚΤ, το έλλειμμα ως ποσοστό του ΑΕΠ για το 1998 υπολογιζόταν στο 3,1%, ενώ για το 1999 στο 1,6%, ενώ στην πραγματικότητα ήταν 6,3% και 5,8%, αντίστοιχα. 

Άλλα όπως πολύ σοφά και κυνικά παραδέχεται ο ίδιος ο Στουρνάρας, προφασιζόμενος ότι έτσι έκαναν όλοι στην Ευρώπη: 

Έπειτα, τον Σεπτέμβριο του 1999 σκάει το μεγάλο σκάνδαλο του Χρηματιστηρίου. Όμως από θέση ευθύνης, (εξακολουθεί να είναι σύμβουλος του Υπουργείου Οικονομικών) ο Στουρνάρας διαμηνύει ότι «σύμφωνα με τα οικονομετρικά στοιχεία το Χρηματιστήριο […] σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να θεωρηθεί φούσκα».

 

Σύμφωνα με ένα μάλλον κολακευτικό πορτρέτο του κεντρικού τραπεζίτη στο Βηmagazino το 2016, η αντίδραση του Στουρνάρα ήταν ακαριαία αφού «κινητοποίησε τους αμυντικούς μηχανισμούς του κράτους για να συγκρατηθεί η συνεχιζόμενη πτώση» μόλις εφτά μήνες μετά, τον Απρίλιο του 2000! Όταν δηλαδή η μεγαλύτερη ζημιά είχε γίνει. Πιο γρήγορα αντανακλαστικά έχει μόνο ο Ρανταπλάν…

Μετά την «επιτυχημένη» πορεία του στα κυβερνητικά αξιώματα, ο Στουρνάρας αναλαμβάνει το 2000 το τιμόνι της Εμπορικής Τράπεζας, που τότε ήταν δημόσια. Ουσιαστικά προσκαλεί την Credit Agricole να αγοράσει την τράπεζα, ενώ αργότερα – το 2003 -  θα δημιουργήσει μια τρύπα 800 εκατομμυρίων ευρώ μετά από άστοχες τοποθετήσεις σε επενδύσεις χαρτοφυλακίου, οι οποίες αποτελούνταν κυρίως (σωστά το μαντέψατε) από αγορές μετοχών στο Χρηματιστήριο. Έπειτα από χρόνια απαξίωσης και ζημιών για το δημόσιο, η Εμπορική θα πουληθεί για ένα ευρώ στην Alpha Βank. Βέβαια, ο Στουρνάρας δηλώνει ακόμα και σήμερα περήφανος για την στρατηγική πώληση της Εμπορικής στη γαλλική τράπεζα που άνοιξε το δρόμο της κατάρρευσης:

Μετά από ένα σύντομο πέρασμα από την ΚΑΠΠΑ Χρηματιστηριακή (μιας και – όπως είδαμε -  το χρηματιστήριο ήταν προνομιακό πεδίο επιτυχιών του) θα αναλάβει διευθύνων σύμβουλος του ΙΟΒΕ.

Σε μια έκθεσή του το 2010, λίγο μετά τον ερχομό των μνημονίων (τα οποία σύμφωνα με την έκθεση ήταν μονόδρομος) θα ισχυριστεί ότι αν γίνουν οι μεταρρυθμίσεις το ΑΕΠ θα εκτοξευτεί κατά 16% σε ορίζοντα 15 ετών. Αξίζει να σημειωθεί ότι πλέον η συγκεκριμένη έκθεση δεν είναι διαθέσιμη στην ιστοσελίδα του ΙΟΒΕ.

 

Από το 2010 έως το 2024 το ΑΕΠ μειώθηκε σε απόλυτες τιμές κατά 4,5% περίπου. Αλλά τα οικονομικά δεν είναι μια ακριβής επιστήμη, έτσι δεν είναι; Μάλιστα εκτιμούσε ότι μόνο από το άνοιγμα των κλειστών επαγγελμάτων η οικονομία θα κέρδιζε 13 ποσοστιαίες μονάδες και άλλες 3,5 από την ευελιξία στην απασχόληση...

Παράλληλα διαβεβαιώνει ότι δεν υπάρχει άλλη εναλλακτική, ενώ μας καθησυχάζει ότι η ύφεση δεν είναι τόσο άσχημη όσο φαίνεται.

 

 

 Υπενθυμίζεται ότι η Ελλάδα έχασε σχεδόν το 25% του ΑΕΠ της τα χρόνια που ο Στουρνάρας έλεγε ότι θα έχει μικρή ανάπτυξη:

Η συνέντευξη στην Ομάδα Αλήθειας προφανώς και είχε σκοπό την προπαγάνδα υπέρ της κυβέρνησης, φυσικά χωρίς να τον φέρουν σε δύσκολη θέση. Πράγμα που δε θα ήταν καθόλου δύσκολο, αν αναλογιστεί κανείς ότι μια από τις καταστατικές ευθύνες του κεντρικού τραπεζίτη είναι να δαμάζει τον πληθωρισμό, ο οποίος τα τελευταία 5 χρόνια καλπάζει. 

Μάλιστα, ο αυξημένος τιμάριθμος χρησιμοποιείται από την κυβέρνηση για να εμφανίζει φουσκωμένο το ΑΕΠ, κι ως εκ τούτου να παρουσιάζει μείωση του χρέους ως ποσοστό του. 

Αν νοιαζόταν κάποιο κρατικοδίαιτο τρολ για την Αλήθεια σε αυτή τη συνέντευξη θα ρώταγε τον κεντρικό τραπεζίτη τι κάνει για να αντιμετωπίσει την αύξηση του δημόσιου χρέους που το 2014, όταν και ανέλαβε διοικητής, ήταν 319 δις. ευρώ και το 2024 έφτασε τα 365 δις, σύμφωνα με το τελευταίο δελτίο για την ελληνική οικονομία (6 Φεβρουαρίου) που εξέδωσε η ΕΛΣΤΑΤ. 

Επίσης, αν νοιαζόταν κανείς για την Αλήθεια σε αυτή τη συνέντευξη θα ρώταγε τον κεντρικό τραπεζίτη αν θα καταργηθεί ποτέ ο - προσωρινός, υποτίθεται - αναβαλλόμενος φόρος στις τράπεζες, τώρα που η χώρα τρέχει ανέμελη στο ευωδιαστό λιβάδι της ανάπτυξης με ξέπλεκες τις κοτσίδες. 

Οι τράπεζες το 2025 δήλωσαν κέρδη ύψους 4,5 δισ ενώ τα μερίσματα που διανεμήθηκαν στους μετόχους έφτασαν τα 2,3 δις. Πρόσφατα οι ίδιες οι τράπεζες πήραν την πρωτοβουλία να αποσβέσουν τα κεφάλαια που εμπίπτουν στον αναβαλλόμενο φόρο αντί σε τριάντα χρόνια σε 23-25, ανάλογα την τράπεζα, εξαιτίας της απίθανης κερδοφορίας τους! 

Αφού απόλαυσαν για πάνω από δύο δεκαετίες την πολυτέλεια να κρατικοποιούν τις ζημιές τους, φυσικά. Αλλά μάλλον ο σωστός ο νεοφιλελέ, που είναι υπέρ της συρρίκνωσης του δημοσίου, δεν γκρινιάζει όταν το δημόσιο σώζει τις τράπεζες. 

Αν νοιαζόταν κανείς για την Αλήθεια σε αυτή τη συνέντευξη θα ρώταγε τον κεντρικό τραπεζίτη που έχει ως καταστατικό καθήκον την επίβλεψη του τραπεζικού τομέα γιατί το δημόσιο εγγυάται την τιτλοποίηση κόκκινων δανείων από τις συστημικές τράπεζες. 

 

Το ύψος των εγγυήσεων φτάνει τα 17,124 δις, σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία. Είναι υπέρ της σταθερότητας του τραπεζικού συστήματος, και άρα -κατά την κυβερνητική ρητορική- εθνικό συμφέρον το ξεπούλημα των δανείων στα κοράκια των funds; 

Αν νοιαζόταν κανείς για την Αλήθεια σε αυτή τη συνέντευξη θα ρώταγε τον κεντρικό τραπεζίτη πότε θα τελειώσει η χρησιμοποίηση των αποθεματικών ΝΠΔΔ (νοσοκομεία, πανεπιστήμια, ασφαλιστικά ταμεία, - η πρακτική ξεκίνησε επί ΣΥΡΙΖΑ) για την ανακύκλωση βραχυπρόθεσμου χρέους του δημοσίου μέσω ρέπος, εντόκων γραμματίων κπλ σε συνεργασία με τις συστημικές τράπεζες. 

Θα ρωτούσε πώς στο καλό έχει φτάσει η εξυπηρέτηση του βραχυπρόθεσμου δανεισμού του κράτους στα 1,6 ΤΡΙΣ (!) ευρώ το 2025. Θα ρωτούσε πόσο θα κοστίσει στις μελλοντικές γενιές για τις οποίες ο Στουρνάρας κόπτεται τόσο. 

 

Μέσα από αυτόν τον βραχυπρόθεσμο δανεισμό καλύπτεται το κενό στα δημόσια ταμεία αλλά αυτή η ανακύκλωση των περίπου 50 δις που χρειάζεται ενιαυσίως το κράτος (εξαιτίας του ταμειακού και εμπορικού ελλείμματος) δεν αρκεί για να εξηγήσει αυτό το απίθανο ύψος εξυπηρέτησης. 

Βέβαια, για να είμαστε δίκαιοι με τα κρατικοδίαιτα τρολ, τέτοιες ερωτήσεις δεν κάνουν ούτε τα ΜΜΕ που υποτίθεται είναι δουλειά τους ο έλεγχος της εξουσίας. 

Τέλος, όταν ο άνθρωπος που χρησιμοποιείται διαχρονικά από το πολιτικό σύστημα για να δώσει έναν τεχνοκρατικό αέρα στην πολιτική σκοπιμότητα της στιγμής, που έχει πέσει έξω σε όλα, λέει ότι η ελληνική οικονομία πάει καλά και ότι είναι πάνω σε στέρεες βάσεις η ανάπτυξη, να φοβάστε ότι τα χειρότερα είναι ακόμα μπροστά μας.