Ευρωσκέψεις ατάκτως ερριμμένες

 

Με αφορμή τις ευρωεκλογές γίνεται, πάλι, πολλή συζήτηση για τα καλά της ευρωένωσης και κατ' επέκταση της ευρωζώνης. Πέρα από τα οικονομικά οφέλη (ελεύθερη μετακίνηση κεφαλαίων, ανθρώπων κπλ) το κυριότερο κοινωνικό όφελος που διαφημίζεται είναι ότι έχουμε ειρήνη εδώ και 70 κάτι χρόνια (βέβαια αυτό δεν εμποδίζει την πώληση όπλων σε τρίτες χώρες για να βομβαρδίζουν αμάχους ή την επέμβαση σε κεντροαφρικανικές χώρες για "ανθρωπιστικούς λόγους"). Κι αυτό γιατί η ένωση των χωρών σε μια υπερεθνική οντότητα εξάλειψε, υποτίθεται, τους εθνικούς ανταγωνισμούς και υπάρχει μια σύμπνοια στα συμφέροντα των απανταχού οικονομικών ελίτ. Σκέφτονται πλέον τι είναι καλό για την ήπειρο, όχι ξεχωριστά ο καθένας για την πάρτη του. Δεν είναι καινούρια αυτά, τέτοια περίπου ήταν και τα επιχειρήματα του Κουντενχόβε-Καλλέργκι στο μεσοπόλεμο βλέποντας στην ένωση την απάντηση στην άνοδο των ΗΠΑ, παλιότερα του τσάρου Αλέξανδρου Ά με το κονσέρτο της Ευρώπης, του Πέτρου του Μέγα ακόμα και του Καρλομάγνου, του θεωρούμενου ως προπάτορα της σημερινής ενωμένης Ευρώπης. Μάλιστα. Για κάποιο λόγο δηλαδή τα οικονομικά συμφέροντα της ενωμένης πλέον Ευρώπης δεν θα παραγάγουν πολέμους, σε ευρωπαϊκό έδαφος ή όχι δεν έχει σημασία (εκτός αν εννοούν οι ευρωπαϊστές ότι θα χουμε ειρήνη μόνο στην Ευρώπη και να πάει να ΜΠΙΙΙΙΙΙΠ ο υπόλοιπος κόσμος). Δηλαδή η συσσώρευση σε εθνικό επίπεδο που παρήγαγε εθνικούς ανταγωνισμούς που έφεραν δυο παγκόσμιους είναι καταδικαστέα, η συσσώρευση σε ηπειρωτικό επίπεδο θα είναι για κάποιο λόγο μη συγκρουσιακή και δε θα παραγάγει διηπειρωτικούς πολέμους. Ειλικρινά δε μπορώ να ακολουθήσω αυτή τη λογική. Θα πάψουν οι οικονομίες να έχουν τάση επέκτασης; Θα πάψει το όλο και περισσότερο κέρδος να είναι η κινητήρια δύναμη του συστήματος και το κεφάλαιο ο κύριος όρος παραγωγής; Είναι σα να λες: "Με το ποδήλατο που πήγαινα με 20 χλμ/ώρα γκρεμοτσακίστηκα, θα πάρω τη χαγιαμπουσα να παω με 200 χλμ/ώρα και δεν πρόκειται να πάθω τίποτα."

Υπάρχει και το άλλο παραμύθι που συνδέεται με το παραπάνω. Εννοείται κάποιες φορές όχι και τόσο υπόρρητα η ανάγκη ανταγωνισμού της Ευρώπης απέναντι στις μεγάλες αναδυόμενες δυνάμεις (Brics, ΗΠΑ) γιατί αλλιώς πώς θα τις ανταγωνιστεί η καθεμιά ευρωπαϊκή χώρα μονάχη της κπλκπλ. Ήθελα να ξερα τι τον νοιάζει τον Γερμανό, Σουηδό, Αυστριακό, Ιταλό, Γάλλο, Ολλανδό, μαλακοπίτουρα Έλληνα κπλ αν θα είναι πιο ανταγωνιστικός από τον Βραζιλιάνο τον Ινδό τον Κινέζο. Σε τι θα αλλάξει η ζωή του; Αν το ΑΕΠ της ΕΕ ανέβει πχ 3 ποσοστιαίες μονάδες θα έχει κάποια διαφορά για τον μέσο Ευρωπαίο πολίτη; Στις ΗΠΑ, την Μέκκα του καπιταλισμού, μια από τις πλουσιότερες χώρες του κόσμου, αναδύεται μια νέα τάξη, οι εργαζόμενοι φτωχοί, που αυτά που βγάζουν από τη δουλειά τους δεν τους φτάνουν για να ζήσουν. Στην Κίνα, οι γνωστές καταστάσεις για τους εργαζόμενους. Την ανάγκη ανταγωνισμού δεν την έχει ο εργαζομενος προφανώς. Είναι αγωνία του επιχειρηματία, κεφαλαιοκράτη, πες τον όπως θες. Γιατί να συμμεριστώ αυτή την αγωνία; Δε θέλω και δε μ' ενδιαφέρει.

Έχει γίνει επίσης πολύς λόγος για την κατασκευή μιας κοινής ευρωπαϊκής ταυτότητας. Υπάρχει μια αντίληψη ότι θα εμπεδωθεί μέσω των μορφωτικών "κρατικών" θεσμών της Ευρώπης, όπως πχ έγινε στη Μακεδονία η εμπέδωση της ελληνικής ταυτότητας. Δύο τινά: όταν δεν υπάρχουν κάποιοι κοινοί όροι (γλώσσα κουλτούρα  οικονομική ζωή), η εμπέδωση κοινής ταυτότητας από τα πάνω τείνει να αποτυχαίνει. Η ευρωπαϊκή ταυτότητα δεν έχει θετικό περιεχόμενο για τις πλατιές μάζες. Κανείς Ευρωπαίος δε θα πέθαινε για την Ευρώπη. Δεν έχει υπάρξει από όσο ξέρω, κανένα λαϊκό κίνημα υπέρ του ευρωπαϊσμού. Πάντα οι ελίτ ετεροκαθόριζαν την Ευρώπη απέναντι σε κάποιο εξωτερικό εχθρό ή "ξένο", παλιότερα το Ισλάμ, αργότερα τη Ρωσία και μετέπειτα Σοβιετική Ένωση, τώρα, ξερω γω, χώρες στις οποίες δεν ισχύουν βασικά ανθρώπινα διακαιώματα όπως η Σαουδική Αραβία. Τι είχαν να χωρίσουν τον καιρό των σταυροφοριών ο βρετόνος βασάλος με τον άραβα δούλο; Ο Ερρίκος Δάνδολος, δόγης της Βενετίας, εμπνευστής της πρώτης Σταυροφορίας είχε να χωρίσει πολλά με τους εμίρηδες ή ό,τι ήταν τελοσπάντων στην Εγγύς Ανατολή οι ισχυροί της εποχής. Γιατί να κάνω υπόθεσή μου την υπόθεση των ισχυρών της εποχής; (Ψιλοάσχετο με τα της Ευρώπης, αλλά σχετικό με την απορία "γιατί να σκοτώνονται οι λαοί, για τ' αφέντη το φαΐ;", από ηθικής και χριστιανικής άποψης ιδωμένη, το βιβλιαράκι του Τζίνο Τζίνι "Το συνέδριο των νεκρών")

Δεν ξέρω άμα καταλήγω κάπου. Απλώς μια καταγραφή των σκέψεών μου έκανα.