Ο Τσιόδρας και τα πίτουρα

 

 

Έκατσα και διάβασα τη χτεσινή τοποθέτηση του καθηγητή Τσιόδρα στη συνέντευξη Τύπου. Θέλω να σημειώσω μερικά πραματάκια, έτσι, για να υπάρχουν (μόνο εκείνα που κρατάω εγώ, αν θέτε ολόκληρη τη συνέντευξη, εδώ). 

Κατ' αρχάς, επανέλαβε τη σύσταση του κατ' οίκον περιορισμού σε όσους έχουν ήπια συμπτώματα και δεν ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες. Εικάζει, μάλλον, ότι θα τηρούν απαρέγκλιτα τις οδηγίες και δε θα μεταδώσουν το μικρόβιο που κουβαλάνε, ανεξάρτητα αν είναι κορονοϊός ή όχι, πράγμα που θα ήταν εύλογο να το περιμένει κανείς από πολίτες κανονικής χώρας. Εχμμ... Βέβαια, ο ΠΟΥ, μέσω του επικεφαλής του, δρος Τέντρος Αντχανόμ Γκεμπρεγεσούς (ω ναι), συνέστησε να ελέγχονται (κι αν βγουν θετικά, να απομονώνονται) όλα τα ύποπτα περιστατικά, καθώς και να εντοπίζονται όλες οι επαφές τους. Σε αυτή την ένσταση, ο καθηγητής Τσιόδρας δεν απάντησε επί της ουσίας. Αρκέστηκε στο να υπεκφύγει, σχολιάζοντας την αντιμετώπιση του ιού στη Νότια Κορέα. Ιδού τι είπε, verbatim (διατηρώντας την ορθογραφία του συντάκτη του δελτίου τύπου): 

 

"Μάλιστα, οι συγκεκριμένοι συνάδελφοι αναφέρουν και παραδείγματα από τις συστάσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, για στρατηγικές μαζικού ελέγχου και παραδείγματα από χώρες όπως η Νότια Κορέα.

 [...]

Η Νότια Κορέα έχει μικρότερη γεωγραφική επιφάνεια από την Ελλάδα και 50 εκατομμύρια ανθρώπους πληθυσμό. Ως εκ τούτου, έχει πολύ υψηλότερη πιθανότητα διασποράς του ιού στον πληθυσμό και για αυτό κάνουν εξαντλητικές στρατηγικές ελέγχου που αφορούν 20.000 άτομα την ημέρα, 633 εργαστηριακές δομές για τεστ, ειδικούς χώρους ελέγχου έξω από κάθε κτίριο με θετική περίπτωση, 118 διαφορετικά εργαστήρια και 1.200 επαγγελματίες υγείας να αναλύουν τα αποτελέσματα καθημερινά.

Καταλαβαίνετε, λοιπόν, πόσο δύσκολο θα ήταν να πραγματοποιηθεί μία τέτοια στρατηγική στην Πατρίδα μας, παραδείγματος χάριν, λέω εγώ, με τέντες έξω από ένα κτίριο, με δημιουργία ακόμα περισσότερου πανικού και εξωπραγματικές καταστάσεις.

[...]
Κανείς βέβαια δεν μιλά για την παρακολούθηση και καταγραφή προσωπικών δεδομένων και κατάφορες περιπτώσεις παραβίασης των ανθρωπίνων δεδομένων λόγω ηλεκτρονικών εφαρμογών παρακολούθησης της δραστηριότητας των πολιτών στη Νότια Κορέα. Δυστυχώς, υπάρχουν ήδη αρκετές αναφορές για αυτό στα διεθνή μέσα."

Μου θύμισε ένα παλιό ανέκδοτο, που ένας δάσκαλος ρώτησε ένα μαθητή να του πει "τι είναι μήλο", κι ο αδιάβαστος μαθητής απάντησε, "μήλο είναι ένα φρούτο, στο οποίο δύναται να ζει ένας σκώληξ. Ο οποίος σκώληκας..." αρχίζοντας ένα κατεβατό για το τι είναι σκουλήκι, χωρίς ποτέ να απαντήσει στην αρχική ερώτηση... Ομολογώ πως δεν είμαι, σε καμία περίπτωση, σε θέση να αξιολογήσω το αν η αντιμετώπιση της Νότιας Κορέας είναι καλύτερη, ή ακριβέστερα, η αρμόζουσα για την περίπτωσή μας. Ωστόσο δε μπορώ παρά να εντοπίσω μια αντίφαση στα λεγόμενα του κου καθηγητή. Πχ, αυτό που είναι δυνατό σε μια χώρα μικρότερης έκτασης και με πενταπλάσιο πληθυσμό, μιας και αυτά τα κριτήρια ανέφερε ο κ. καθηγητής, είναι αδύνατο σε περισσότερο χώρο και με λιγότερο πληθυσμό; Γιατί; Η πυκνότητα του πληθυσμού προφανώς και παίζει ρόλο στη μετάδοση ενός ιού, και πρέπει να παρθούν ανάλογα μέτρα χρηστής διαχείρισης των διαθέσιμων πόρων. Δεν είναι δυνατό αυτό στη χώρα μας ούτε κατ' αναλογία 1/5; Ή η "συνταγή" Κορέας δε μας κάνει; Προφανώς και ψυχανεμίζομαι την απάντηση, αλλά θα είχε ενδιαφέρον η άποψη του κου καθηγητή πάνω στο θέμα (δυστυχώς δεν του ετέθη τέτοια ερώτηση). Το ζήτημα που ήγειρε περί προσωπικών δεδομένων είναι σίγουρα υπαρκτό. Γίνεται πολλή συζήτηση για το καθεστώς έκτακτης ανάγκης, που λειτουργεί νομιμοποιητικά στο να συλλέγονται και να επεξεργάζονται ευαίσθητα δεδομένα, γεγονός που ενδεχομένως να έχει μακροχρόνιες συνέπειες στις κοινωνίες μας (θα ακολουθήσει αργότερα σημείωμα γι αυτό). Αλλά, ας με συγχωρήσει η χάρη του, ο κ. καθηγητής το χρησιμοποιεί ως πρόφαση. Με ένα πρόχειρο γκουγκλάρισμα, ο καθένας μπορεί να μάθει τι γίνεται με τα προσωπικά δεδομένα παγκοσμίως, με πρωτοστάτριες τις big tech εταιρείες.

Μας διαβεβαίωσε ότι υπάρχει επάρκεια σε τεστ, αλλά διευκρίνισε ότι εννοεί για εκείνους που πληρούν τα κριτήρια ελέγχου, όπως έχουν δοθεί από τον ΕΟΔΥ. (βλ. φωτό)

Κατανοώ την ανάγκη να τονιστεί ότι δεν χρειάζεται με το παραμικρό να πηγαίνει ο κόσμος να κάνει τεστ, θα ήταν ανεύθυνο προς τις ομάδες του πληθυσμού που προηγούνται λόγω ευαλωτότητας ή χρησιμότητας στην καταπολέμηση του ιού. Για να παρακολουθηθεί η επιδημία στο γενικό πληθυσμό, μας ενημέρωσε ο καθηγητής, ότι ακολουθούνται δυο παράλληλες διαδικασίες (μέσα στις οποίες δε συγκαταλέγεται η καταμέτρηση όλων των περιστατικών):

 

"Η μία είναι εκτεταμένη και περιλαμβάνει όλες τις νοσηλείες στα νοσοκομεία και τα βαριά περιστατικά σε ΜΕΘ, η οποία είναι εξαιρετική διαδικασία, sentinel επιτήρησης της νόσου και μια ειδική δειγματοληπτική διαδικασία στο γενικό πληθυσμό, που όμως δεν θα εκθέτει σε κίνδυνο τις ομάδες αυξημένου κινδύνου."

 

Ωστόσο δεν έμεινε εκεί. Έσπευσε να συμπληρώσει:

"Και αυτή η διαδικασία προχωράει και θα είναι πολύ γρήγορα πραγματικότητα."

 

...δηλαδή ακόμα δεν έχει πραγματοποιηθεί... Συνέχισε λέγοντας:

 

"Πρέπει εδώ να πω και κάτι άλλο. Σε όλο τον κόσμο υποκαταγράφεται η εξέλιξη της επιδημίας σημαντικά και αυτό δεν είναι μόνο στην Ελλάδα, είναι σε όλο τον κόσμο."

Σε όλον τον κόσμο προφανώς και είναι αδύνατο να καταγραφούν όλες οι περιπτώσεις, αφού υπάρχουν ήπια και ασυμπτωματικά κρούσματα. Άλλη όμως αυτή η υπαρκτή αδυνατότητα, άλλη η απόφαση να μην ελέγχεις ύποπτα κρούσματα...

Τέλος, θα σταθώ στο εξής απόσπασμα:

"Τις τελευταίες μέρες πραγματοποιείται μεγάλος αριθμός τεστ σε ημερήσια βάση. Φυσικά και επιτρέπεται η πραγματοποίηση τεστ από ιδιωτικούς φορείς.
Δυο κινδύνους βλέπω σε μια στρατηγική ελέγχου εντός του χώρου ενός ιδιωτικού μικροβιολογικού εργαστηρίου. Πρώτον, της μετάδοσης και περαιτέρω διασποράς του ιού αν τον έχω, καθώς και έκθεσης στον ιό αν δεν τον έχω και μεταφορά του ιού στο σπίτι μου.

Τα ιδιωτικά εργαστήρια πρέπει με αυστηρές προϋποθέσεις να μπορούν να ελέγχουν τους ανθρώπους που πληρούν τα κριτήρια της νόσου και θέλουν να ελεγχθούν.

Βέβαια αυτό θα πρέπει να γίνεται λαμβάνοντας όλα τα μέτρα πρόληψης της μετάδοσης και διασποράς της νόσου. Μπορεί να είναι ένας ειδικός χώρος διαλογής στο εργαστήριο, δίκην νοσοκομείου; Μπορεί να είναι εκτός του χώρου του ιδιωτικού εργαστηρίου; Μπορεί να είναι στο σπίτι των ασθενών και μόνο;

[...]

Θέλω να πω εδώ, ότι δεν πρέπει να υπάρχει καμιάς μορφής αισχροκέρδεια σε βάρος των συμπολιτών μας, που να έχει σχέση με τον έλεγχο για τον ιό."

Παραθέτω εδώ, και προσυπογράφω, τις ενστάσεις, επί του παραπάνω αποσπάσματος, που γνωστοποίησε η ΟΕΝΓΕ σε χτεσινή της ανακοίνωση:

"Ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Υγείας για τον νέο κορονοϊό ο κ. Τσιόδρας είπε ότι: «ναι μεν υπάρχει επάρκεια σε αντιδραστήρια για το test του κορονοϊού» αλλά «στόχος είναι να μην ξοδεύεται άσκοπα σε ασυμπτωματικούς ασθενείς».

Αν δεχτούμε πως ισχύουν τα παραπάνω τότε είναι ανεπίτρεπτο και απαράδεκτο να λέτε ότι «όποιος θέλει να στέλνει δείγμα εξέτασης μέσω του ιδιωτικού τομέα, είναι ελεύθερος να το κάνει».

Ειλικρινά ΔΕΝ το κατανοούμε.

Ας υποθέσουμε ότι εφαρμόζονται μόνο τα οριζόντια γενικά μέτρα. Σε αυτή την περίπτωση:

1. Έχετε ή δεν έχετε την ευθύνη όταν εσείς δεν απαγορεύετε σε όποιον το επιθυμεί να το κάνει στα ιδιωτικά εργαστήρια, χωρίς να υπάρχει επιστημονική ένδειξη;

2. Αν το test διενεργηθεί στον ιδιωτικό τομέα την περίοδο της επώασης, βγει ψευδώς αρνητικό και ο ασυμπτωματικός ή ο ασθενής με ήπια κλινικά συμπτώματα θεωρήσει ότι δεν έχει προσβληθεί από κορονοϊό και δεν παίρνει τις αναγκαίες προφυλάξεις, υπάρχει ο κίνδυνος διασποράς ή όχι;

3. Θα έχετε ή δεν θα έχετε εσείς στο ακέραιο την ευθύνη τόσο για την διασπορά όσο και για την «άσκοπη σπατάλη» της διαθέσιμης ποσότητας αντιδραστηρίων αν δεν πάρετε την απόφαση να επιτάξετε το σύνολο της ποσότητας των αντιδραστηρίων του ιδιωτικού τομέα και δεν εξασφαλίσετε ότι το test θα διενεργείται απολύτως δωρεάν και μόνο αν υπάρχει ένδειξη;

Αν υποθέσουμε ότι εφαρμόζονται και εντοπισμένα μέτρα «εντός κοινότητας» (όπως σε χώρες όπως Κίνα, Ν. Κορέα, Ταϊβάν κλπ, «μοντέλο» που άλλωστε φαίνεται να είναι και το πιο αποτελεσματικό ως τώρα) τότε και μόνο τότε, έχει νόημα η μαζική διενέργεια του test σε ασυμπτωματικούς.

Σε αυτή την περίπτωση:

1. Πρέπει να είναι εξασφαλισμένη πολύ μεγάλη επάρκεια κιτ και αντιδραστηρίων.

2. Τα test πρέπει να διενεργούνται απολύτως δωρεάν με αποκλειστική ευθύνη των επίσημων κρατικών φορέων.

Σε κάθε περίπτωση το μοναδικό που εξυπηρετεί το: «οποιοσδήποτε επιθυμεί (χωρίς ενδείξεις και οδηγίες) να πηγαίνει να το κάνει ιδιωτικά», είναι η κερδοσκοπία των μεγάλων ιδιωτικών διαγνωστικών κέντρων και θεραπευτηρίων."

Προφανώς,  στις γραμμές που προηγήθηκαν δεν προσπαθώ να αμφισβητήσω το επιστημονικό κύρος και υπόβαθρο του κου Τσιόδρα. Όμως τις δύο προηγούμενες μέρες, ο κ. καθηγητής μας τα μάσησε αρκετά, και φαίνεται ότι συνδράμει την προσπάθεια της κυβέρνησης να καλύψει επικοινωνιακά τις όποιες ολιγωρίες της με το να ενδύει με επιστημονικά επιχειρήματα τις αποφάσεις της πολιτικής ηγεσίας για την στρατηγική αντιμετώπισης του κορονοϊού. Το θεωρώ άδικο για τον ίδιο, να τον βάζουν μπροστά σε μια τέτοια επιχείρηση, γιατί φαίνεται γνώστης. Εκτός κι αν το έχει αποδεχθεί συνειδητά... Αν αποφάσισε να ανακατευτεί με τα πίτουρα, να περιμένει να τον φάνε οι κότες.